ديگرى براى او بياوريد و او را تشنه نكشيد . هرمزان گفت : من آب نمىخواهم منظورم اين بود كه امان از تو بگيرم . خليفه گفت : من ترا به هر صورت خواهم كشت . ولى هرمزان جواب داد تو به من امان و اطمينان دادى . خليفه گفت : دروغ مىگويى من به تو امان ندادم . « انس » حاضر بود ، گفت هرمزان راست مىگويد تو به او امان داده اى ، مگر به او نگفتى من با تو كارى ندارم تا آب را بنوشى ؟ ! خليفه در كار خود فرو ماند و به هرمزان گفت تو مرا فريب دادى ولى من به خاطر اين فريب خوردم كه تو قبول اسلام كنى . هرمزان از مشاهده اين صحنه ( و پاى بند بودن مسلمانان به عهد و پيمانشان نور ايمان در دلش درخشيدن گرفت ) و مسلمان شد ( 1 ) . 2 - عذرهاى ناموجه براى نقض پيمان زشتى پيمانشكنى به حدى است كه كمتر كسى حاضر مىشود ، مسئوليت آن را ، با صراحت ، بر عهده گيرد ، لذا معمولا افراد پيمانشكن متعذر به اعذارى مىشوند ، هر چند عذرهاى واهى و بى اساس باشد كه نمونه اى از آن را در آيات فوق خوانديم و آن اينكه : گاهى بعضى از افراد مسلمان به عذر اينكه دشمن اكثريت عددى دارد و مؤمنان از نظر شماره در اقليتند در ادامه پيمان خود با خدا و پيامبر ص دچار ترديد مىشدند ، در حالى كه نه اكثريت از لحاظ تعداد ، دليل بر قدرت و قوت است ، زيرا بسيار ديده شده يك اقليت مصمم و با ايمان بر اكثريت عظيمى كه فاقد ايمان بوده‌اند پيروز شده است ، و نه قدرت و قوت دشمن به فرض

--> ( 1 ) اقتباس از تاريخ كامل جلد 2 صفحه 549 .